Σήμερα ανακάλυψα τον Ουράνη... Εγώ δηλαδή δεν έκανα τίποτε γι' αυτό... Φρόντισε μια φίλη που μοιράστηκε κάποιες σκέψεις του μαζί μου. Κι είχα την παράξενη αίσθηση ότι τα λόγια του ήταν ακριβώς αυτά που θα έλεγα κι εγώ! Αφορμή τα ταξίδια... Ο Κώστας Ουράνης αντηχεί μέσα μου:
...και τα ταξίδια μου 'δώσαν - με το παραπάνω! - ό,τι ζήτησα σ'αυτά: την αδιάκοπη ανανέωση του εαυτού μου, την απόδραση από τη νοικοκυρεμένη , μονότονη ζωή, μοτίβα έξαρσης της φαντασίας μου, εξαίσιες στιγμές πνευματικής και ψυχικής γοητείας και προπάντων, τη δυνατότητα να εξαπατώ, να βαυκαλίζω, με την αλλαγή τόπων, εντυπώσεων, συναισθημάτων, το ανικανοποίητο μιας ψυχής πλασμένης να θέλει, σχεδόν πάντα, 'κάτι άλλο' -χωρίς να ξέρει τι ακριβώς- απ 'ότι της προσφέρει η στιγμή, η ώρα που ζει...
Ακόμη. Λίγοι στίχοι και δυο ποιήματα:
Ψάχνω και διαβάζω...
Είναι όλα όσα βλέπουμε σ' αυτόν εδώ τον κόσμο ένα όνειρο ατέλειωτο κρυμμένο μέσα σ' άλλο; (Όνειρο μέσα σ' όνειρο)
Και η Αγάπη με το διάσημο στίχο της αν είναι να'ρθει θε να'ρθεί...
Δεν ωφελεί να καρτεράς όρθιος στην πόρτα του σπιτιού και με τα μάτια στους νεκρούς τους δρόμους στυλωμένα αν είναι να 'ρθει θε να 'ρθεί δίχως να νιώσεις από πού και πίσω σου πλησιάζοντας με βήματα σβησμένα
θε να σου κλείσει απαλά,με τ' άσπρα χέρια της τα δυο τα μάτια που κουράστηκαν τους δρόμους να κοιτάνε, κι όταν γελώντας να της πεις θα σε ρωτήσει: "Ποια είμ'εγώ;" απ' της καρδιάς στο σκίρτημα θα καταλάβεις ποια'ναι.
Δεν ωφελεί να καρτεράς...Αν είναι να 'ρθει θε να'ρθεί. Κλειστά όλα να 'ναι,θα τη δεις άξαφνα μπρος σου να βρεθεί κι ανοίγοντας τα χέρια της πρώτη θα σ' αγκαλιάσει.
Ειδέ, κι αν έχεις ανοιχτή την πόρτα για να τη δεχτείς, και σαν φανεί τρέξεις σ'αυτή κι εμπρός στα πόδια της συρθείς αν είναι να'ρθει θε να'ρθεί-αλλιώς θα προσπεράσει.
Περαστικές Γυναίκες που σας είδα σ' ένα τραίνο τη στιγμή που κινούσε γι άλλα μέρη' γυναίκες που σας είδα σ' άλλου χέρι με γέλιο να περνάτε ευτυχισμένο' γυναίκες, σε μπαλκόνια να κοιτάτε στο κενό μ' ένα βλέμμα ξεχασμένο, ή από ένα πλοίο σαλπαρισμένο μ'ένα μαντήλι αργά να χαιρετάτε: να ξέρατε με πόση νοσταλγία, στα δειλινά τα βροχερά και κρύα, σας ξαναφέρνω στην αναμνησή μου, γυναίκες, που περάσατε μιαν ώρα απ ' τη ζωή μου μέσα -και που τώρα κρατάτε μου στα ξένα την ψυχή μου!
Έγραφα για ταξίδια... Και να που μερικές φορές αρκεί να κάνεις μερικά βήματα για να περάσεις την πόρτα που σε οδηγεί σε ένα πολύτιμο "Αλλού". Έτσι χθες το βράδυ, διασχίζοντας το Δάσος του Κουβαρά βρεθήκαμε στο Λαύριο... Πηγαίναμε για τη συναυλία της Καλλιόπης Βέττα με τον Γιάννη Κ. Ιωάννου & τον Νίκο Σιδέρη, ένα "Αφιέρωμα στη Μελοποιημένη Ποίηση", στο πλαίσιο του φεστιβάλ Κενταύρια 2010 στο Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου.
...Η Βίλλα Σερπίερη... Μπαίνοντας στον απίστευτο χώρο, καθώς φθάσαμε λίγο νωρίτερα πήγαμε να επισκεφθούμε την έκθεση "Κοιτάσματα Τέχνης" που παρουσιάζει η Αίθουσα Τέχνης Καπλανών 5 στη Villa Serpieri. Πραγματικά είναι μια καταπληκτική έκθεση, που αξίζει να την επισκεφθείτε. Έχετε άλλωστε το χρόνο αφού κείνει τις πύλες της στις 31 Αυγούστου. Περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε εδώ Να πω ότι όλοι σταθήκαμε λίγο παραπάνω στα έργα του Βασίλη Παπατσαρούχα... Εγώ στάθηκα αρκετά παραπάνω μπροστά στις Ομπρέλες της Δάφνης Αγγελίδου... Κι έκανα ένα μεγάλο ταξίδι πίσω στο χρόνο. Βλέπετε η Δάφνη -που έχω να τη δω χρόνια- είναι φίλη από την εποχή της εφηβείας. Μαζί της και με τον Περικλή και την Ελένη (αγαπημένα ξαδέλφια)μοιραστήκαμε τις πρώτες καλοκαιρινές μας διακοπές -μακριά από γονείς. 18 χρονών με σακίδια και σλίπινγκ μπαγκ πήραμε το πλοίο για μια μαγική Σαντορίνη... Κοιμηθήκαμε κάτω από τ' αστέρια σε Καμάρι και Περίσσα. Πήγαμε στο Ηφαίστειο, στη Θηρασιά, στην Ίο... Στην Οία ζήσαμε μαγικές στιγμές... Κάτω από τον καυτό ήλιο του μεσημεριού ήπιαμε απίστευτο σπιτικό κρασί σε ένα κελάρι....
Αριστερά στη φωτογραφία οι Ομπρέλες της Δάφνης...
...Γυρνάω στο σήμερα και ήδη υπνωτισμένος ακολουθώ τη μουσική, που με οδηγεί στην επόμενη έκπληξη της βραδιάς. Η Καλλιόπη Βέττα που δεν είχα ξανακούσει σε καταπληκτική ερμηνεία μελοποιημένων ποιητών.
...Καλλιόπη Βέττα και Γιάννης Ιωάννου... Δυο Γαλλίδες που ήταν στη συντροφιά μας, παρά την άγνοια της γλώσσας μαγεύτηκαν... Ήταν μια μοναδική παρέλαση από αυτά που αγαπήσαμε... Ποιήματα, μουσικές και τραγούδια... Σεφέρης, Ελύτης, Ρίτσος, Βάρναλης, Γκάτσος, Καβαδίας, Λόρκα... Εξαιρετικός και ο ηθοποιός Νίκος Σιδέρης που διάβαζε τα κείμενα μεταδίδοντας την ανατριχίλα τους... Ο κόσμος σιγοτραγουδούσε και έπαιρνε δύναμη, μέσα σε ένα χώρο όπου κάποτε συνθλίβονταν η εργατική τάξη για να πλουτίζουν οι ...αξιοσέβαστοι Σερπιέρηδες...
...Φύγαμε με μάτια υγρά και προσγειωθήκαμε στο μπαρ που βρίσκεται στο χώρο. Ήπια μοχίτο, ρουφώντας αναμνήσεις από τη Κούβα... Μιλήσαμε πολύ για το Γκάτσο...
Το έχω κάνει... τάμα. Να μη γράψω για πολιτική και για κρίση αυτές τις μέρες. Να μοιραστώ μαζί σας τις όμορφες στιγμές της ζωής. Άλλωστε να μη ξεχνάμε πως για να μπορέσουμε να δώσουμε τις μάχες του φθινοπώρου και του δύσκολου χειμώνα χρειαζόμαστε δυνάμεις! Και η απαισιοδοξία της σκέψης πρέπει να παντρευτεί με την αισιοδοξία της βούλησης... Παρ' όλα αυτά θα κάνω μια αναφορά στους Παιδικούς Σταθμούς παραπέμποντάς σας σε ένα σχετικό δημοσίευμα από τους Πολίτες στο Προσκήνιο Η αλήθεια είναι πως πολλές οικογένειες θα βρεθούν σε αδιέξοδο το φθινόπωρο. Η ολέθρια κυβερνητική πολιτική στρέφεται και κατά των... νηπίων, αφού περιορίζονται οι θέσεις στους Δημοτικούς Παιδικούς Σταθμούς, ενώ αυξάνεται η ζήτηση... Είναι μια εικόνα που θα δούμε και στο μέλλον σε όλο το φάσμα της Εκπαίδευσης με το αθλιότερο σχέδιο που εκπονήθηκε ποτέ, τον Καλλικράτη... ...Τα καλά νέα είναι ότι ήδη παίρνει σάρκα και οστά μαι πρωτοβουλία τόσο για τη Στερεά Ελλάδα, όσο και για το Δήμο Δελφών (όπου θα ανήκει και το χωριό μου τα Καστέλλια). Η στήριξη από εδώ και αλλού είναι αναγκαία και αυτονόητη!
...Τα αφήνω όμως αυτά για αργότερα...
...και βρίσκομαι στην Ανατολή. Σήμερα, 6:45 το πρωί στο Πόρτο Ράφτη, πηγαίνοντας για τη δουλειά, είχα έτοιμη τη φωτογραφική μηχανή... Μέσα στο λίγο χρόνο, για να μη χάσω το τρένο, προσπάθησα να κλέψω λίγες στιγμές...
...Και βεβαίως ο νους μου πάλι σε ταξίδια τριγυρίζει... Το βλέμμα μου πάει από το Βορρά στο Νότο και γυρίζει πάλι προς την Ανατολή: Τα σημάδια δείχνουν προς την Τουρκία: Μου μίλησαν τελευταία για ταξίδια που ζήλεψα και θα ήθελα να είμαι εκεί... Θυμήθηκα και τα δικά μου με την Ίμβρο και την Τένεδο... Μια σχέση που δεν ολοκλήρωσε τον κύκλο της... ...Όμως θέλω να πάω ακόμη: στη Χίο ξανά (περιμένω ξενάγηση στο Βορρά της), στη Λέσβο (να έμενα μόνιμα!), στα Ψαρά (που μου κινήθηκε η περιέργεια), στα Κύθηρα (που όλο κάτι γίνεται και δεν τα φτάνω), στην Άρτα (που ο Γιάννης Καλπούζος ετοιμάζει μια εκπληκτική παρουσίαση του Ιμαρέτ), στον Αχέροντα, στα Ιωάννινα (να βρω ένα δαχτυλίδι που έχω χάσει)... Στη Κρήτη και πάλι (να χαζεύω με τις ώρες κάτω από τη Φορτέτσα στο Ρέθυμνο, αλλά και να γυρίζω παντού!) Στη Κεφαλονιά (να μαγευτώ πάλι στη Μελισσάνη), στο Νέστο (με κανό στο ποτάμι -από τις πιο όμορφες στιγμές στη ζωή μου), να μαζέψω μύδια στη Μεσημβρία (Αλεξανδρούπολη) και μετά να ανηφορίσω στον Άρδα... Να πιω το ποτό μου στο Ναυτικό Όμιλο της Καβάλας και να κοιτάζω το Κάστρο... Να δω το ηλιοβασίλεμα στο Καρλόβασι της Σάμου και να κάνω μπάνιο στο Ποτάμι... ...Να περπατήσω στα γνώριμα μονοπάτια της Λέρου, μετά από 18 (!!!) χρόνια... Να πάω στην Καστοριά και να τη γυρισω με το ποδήλατο... ...και μετά είναι ταξίδια μακρινά: Η Λισαβόνα, η Ισλανδία, η Νέα Ζηλανδία, η Κούβα (πάντα η Κούβα!), το Νησί του Πάσχα... Σταματάω...
Εδώ στο Πόρτο Ράφτη, να πως μπορεί κανείς να χρωματίσει το ταξίδι. Σουβλάκια (καταπληκτικά) στην... Κούβα, πίσω από την πλαζ στο Αυλάκι:
ΥΓ Και πάνω απ' όλα σλίπινγκ μπαγκ σε μια παραλία με τα χιλιάδες αστέρια και τον ήχο της θάλασσας...
Αυτάκι της Αφροδίτης το ήξερα... Έμαθα πως το λένε και παπουτσάκι της βασίλισσας. Haliotis lamellosa το λατινικό του όνομα. Στο διαδίκτυο μπορείτε να διαβάσετε πολλά... Δεν έχω σκοπό όμως να κάνω επιστημονική ανάλυση για τον κόσμο του βυθού... Για τη Χίο θα σας πω και πάλι, κλείνοντας εδώ το μικρό αφιέρωμα... Ας αρχίσω από τη φωτογραφία, που δυστυχώς δεν είναι δική μου. Γιατί αν ήταν θα είχα όλα αυτά τα αυτάκια στη συλλογή μου... Έχω ένα τραπεζάκι στο σπίτι, γυάλινο από πάνω με δυο μεγάλα συρτάρια. Είναι γεμάτα κοχύλια, βότσαλα, αχινούς, κοράλια, απολιθώματα... Ένας μεγάλος χάρτης των ταξιδιών μου και της θάλασσας. Τα κοιτάζω και θυμάμαι... Τα αγαπημένα μου είναι ακριβώς τα αυτάκια της Αφροδίτης που τα έχω σε πολλά σχήματα. Που να φανταστεί κανείς ότι στην πραγματικότητα είναι κάπως... τερατώδη:
Δεν με κάμπτει αυτό... Κοιτάξτε ομορφιά (ούτε αυτό είναι δικό μου):
Αν θέλετε να δείτε κάτι για τη Χίο, μάλλον έχετε αγανακτήσει! Ή ίσως παρασυρθήκατε κι εσείς και ξεχάσατε γιατί και πως βρεθήκατε εδώ... Λοιπόν. Από κάποιο απλό κόσμημα με ένα αυτάκι της Αφροδίτης πιασμένο από κάποια πετονιά ξεκίνησε το βράδυ μια ολόκληρη κουβέντα στη Χίο για ταξίδια, που συνεχίστηκε μέχρι τις 3 το πρωί...
Μετά από όσα είπαμε, όπου ανάμεσα στα άλλα έγινε λόγος και για το πως ορισμένα πράγματα συμβαίνουν αν είσαι ανοικτός και μοιάζει να έχουν συνωμοτήσει όλα τα άστρα για χάρη σου... Μετά από αυτό το παράξενο σχεδόν τροπικό βράδυ -κάπου μέσα στο οπτικό μου πεδίο υπήρχε ένας φοίνικας στο Κάστρο/ ή μήπως τον φαντάστηκα και τον έστησα από μόνος μου στο φόντο;- μου φάνηκε παράξενο να διαβάσω το μυθιστόρημα "Η ανάσα τους πίσω μας"...
Προσέξτε τώρα συμπτώσεις Είχα ετοιμάσει ένα άλλο βιβλίο για να διαβάσω σήμερα (ξέρετε προαστιακός, ηλεκτρικός κλπ -όσοι έχετε διαβάσει Ηλεκτρικές Ανα-γνώσεις καταλαβαίνετε)όμως το ξέχασα στο υπνοδωμάτιο. Για να μην τους ξυπνήσω πήρα ένα άλλο βιβλίο που τελευταία στιγμή δεν είχα πάρει στη Χίο (πήρα το περίφημο Κουρείο του Κουμανταρέα)... Συγγραφέας η Τουρκάλα Περιχάν Μαγκντέν Δημοσιογράφος και αγωνίστρια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Να πω ότι κοιτάζοντας απέναντι από τη Χίο σκεφτόμουν πολύ την Τουρκία. Είχε άλλωστε πρωταγωνιστικό ρόλο στην κουβέντα μας για τα ταξίδια. Μιλήσαμε για την Ίμβρο, την Τένεδο, την Πόλη, τη μακρινή Καπαδοκία... Μια φίλη από την παρέα μας είπε για μια ιστορία απίστευτης τιμιότητας. Ένα προτοφόλι με όλα τα λεφτά και τα διαβατήρια που βρέθηκε και επιστράφηκε έθικτο στους ιδιοκτήτες του. Ο άνθρωπος που το βρήκε δεν θέλησε αμοιβή. Πήρε μόνο ένα κομπολόι (που κι αυτό είχε βρεθεί από μια έμπνευση στα πράγματα των ταξιδιωτών)... Ιστορίες της Τουρκίας... Της Ανατολής... Και να που στο βιβλίο μια μητέρα και μια κόρη περιπλανιούνται στην Τουρκία προσπαθώντας να ξεφύγουν κάποια παράξενη απειλή... Όμως δεν είναι αυτό. Έπεσα σε ένα κομμάτι που φάνηκε σαν τον επίλογο της συζήτησης που ξεκίνησε από ένα αυτάκι της Αφροδίτης: ...Τα βότσαλα… δείχνουν πως κάποια πράγματα μπορούν να είναι τέλεια σ’ αυτό τον κόσμο. Το καθένα απ’ αυτά έχει τη δική του ομορφιά, τη δική του χάρη. Έχουν τη δική τους γλώσσα. Κάτι θέλουν να μας πουν… …Η ομορφιά που έχουν τα βότσαλα στηρίζεται στο γεγονός ότι δεν σε δεσμεύουν, δεν χρειάζεται να δεθείς μαζί τους… …Στέκονται ατάραχα στις ακροθαλασσιές. Σ’ όλα τα μέρη της γης υπάρχουν απίστευτης ομορφιάς βότσαλα και κοχύλια που σε περιμένουν. Ελπίζουν πως μια μέρα θα τα βρεις. Ελπίζουν και περιμένουν…
Σήκωσα το βλέμμα από το βιβλίο και κοίταξα έξω την Αθήνα να ξεδιπλώνεται αργά στα απράθυρα του Ηλεκτρικού... Η αμέσως επόμενη σκέψη ήταν να βάλω αυτό το κομμάτι στο Κίτρινο Παραμύθι που η συνέχειά του έρχεται σύντομα. Μόλις γύρισα από τη Χίο με περίμεναν 4 νέες ζωγραφιές της Στεφανίας, με πρώτη αυτή: Κάπου θα βάλω και ένα αυτάκι της Αφροδίτης... Να πάω το χρόνο πίσω ή μπροστά; Όταν γράφεις έχεις αυτή τη δυνατότητα. Σε αντίθεση με τη ζωή... Πάω λοιπόν πρώτα πίσω. Στην αρχή του ταξιδιού... Όταν έφτασα πρωί -πρωί στη Χίο ήθελα να πάω στη θάλασσα. Ρώτησα για μια κοντινή παραλία για να μπορώ να επιστρέψω νωρίς το μεσημέρι και μου πρότειναν τον Καρφά. Πήγα με λεωφορείο και διαπίστωσα ότι σε πολλά μέρη της Χίου μπορείς να πας γρήγορα, άνετα και οικονομικά...
Μια ωραία αμμουδιά, όπου άπλωσα τα κουρασμένα πόδια μου... Μετά από λίγο είχα συντροφιά. Γάτα να κάνει ηλιοθεραπεία στην ακροθαλασσιά... Μάλλον ασυνήθιστο.
Σιγά, σιγά ήρθε περισσότερος κόσμος και ...η φίλη μου έφυγε. Η θάλασσα ήταν πάντως απολαυστική
Έφυγα λοιπόν από τον Καρφά και... τα υπόλοιπα τα ξέρετε! Έκανα και μια βόλτα στην οδό Απλωταριάς, όπου βρίσκεται και το βιβλιοπωλείο Πυξίδα. Ο Παντελής ο Καβύρης από το βιβλιοπωλείο είναι ο άνθρωπος που με πρωτοέφερε στη Χίο και με βοήθησε να πάρω μια πρώτη γεύση. Είχαμε γράψει και άρθρο στο Δρόμο... Εκεί κοντά και τα περίφημα μασουράκια από το ζαχαροπλαστείο Αυγουστάκη Κάνοντας πάλι άλμα στο χρόνο, είμαι χθες το βράδυ στο Πόρτο Ράφτη πια. Έφαγα και ήπια κόκκινο κρασάκι, παραγωγής ενός φίλου. Κάθομαι κάτω από την κληματαριά. Είμαι μόνος μου και έχω βάλει ραδιόφωνο. Τζο Ντασέν και άλλα γαλλικά τραγούδια, όπως το Foule Sentimentale:
Στο μεταξύ γυρνάνε τα δυο μικρά. Πιάνω τον Ιάσονα κι αρχίζουμε το χορό. Μετά, μαζί και με τη κόρη βλέπουμε φωτογραφίες από τη Χίο από τη μηχανή. Τις διανθίζω με ιστορίες. Διασκεδάζουμε... Η κόρη παραπονιέται. Της υπόσχομαι κάποιο ταξίδι. Οι δυο μας... Αργά τη νύχτα ξυπνάω. Θα χτυπήσει λίγο αργότερα το ξυπνητήρι... Νιώθω τον απόλυτο διχασμό. Μεταξύ Χίου και Αθήνας. Μεταξύ Πόρτο Ράφτη και Αχαρνών... Μεταξύ... Κι αυτή η μέση με ένα αιώνο τσίγκλισμα... Όμως νιώθω παράλληλα λες και κάποιος μου χάρισε μια δύναμη... ...Μια δημιουργική μανία... Να γράψω... Να ταξιδεύω... Να μοιράζομαι... Να χαρίζω... Να δέχομαι τα δώρα και να μη φαντάζομαι πονηρούς Δαναούς κρυμμένους πίσω τους... Το νησί της μαστίχας και του μανταρινιού έχει πολλά να δώσει μαζί με το άρωμά του... Που είναι είναι μοναδικό.
...μη σας ξεγελά ο δυσοίωνος τίτλος. Μόνο όμορφα πράγματα θα πούμε σήμερα! Αυτή τη φορά μας ξεναγεί με τον φωτογραφικό του φακό ο Νίκος Αρακάς, υπεύθυνος των ΚΕΕ στη Χίο. Παρά τις υποχρεώσεις και τη μεταμεσονύκτια ουζοποσία, στάθηκε συνεπής στην υπόσχεση του και σήμερα το πρωί βρήκα τις φωτογραφίες που μοιράζομαι μαζί σας! Ο Νίκος, μας... κατέστρεψε χθες, αφού μου έδωσε να μεταφέρω μια... βόμβα στα κεντρικά γραφεία του ΙΔΕΚΕ: Τα περίφημα χιώτικα μασουράκια, ένα γλυκό απερίγραπτης νοστιμιάς. Έγινε χαμός!
Ας αρχίσουμε όμως από την ομάδα της Διά Βίου Μάθησης που είχε ένα από τα καλύτερα περίπτερα στην 6η Έκθεση Αγροτουρισμού στη Χίο Στη φωτογραφία (από αριστερά) Πόπη Παρθενίδου, Υπεύθυνη Εκπαίδευσης ΚΕΕ, Μαρίκα Καρίβαλη, Γραμματέας ΚΕΕ, Νίκος Αρακάς, Προϊστάμενος ΚΕΕ, Κατερίνα.. (σύζυγος Νίκου Καλαφάτη που σε λίγες μέρες περιμένουν τον υιό, Νίκος Καλαφάτης, Υπεύθυνος ΚΕΔΒΜΑΠ.
Μπορείτε να δείτε το περίπτερο και να κρίνετε μόνοι σας. Δυστυχώς η εξαιρετική δουλειά που γίνεται στη Χίο από όλους όσοι εργάζονται στη Διά Βίου Μάθηση, δεν θα ληφθεί υπόψη από τις νέες απαράδεκτες μοριοδοτήσεις... Είναι ανεπίτρεπτο κάποιοι άνθρωποι που τα δίνουν όλα και εργάζονται πολύ πέρα από τις υποχρεώσεις τους, να αντιμετωπίζονται ως αναλώσιμοι. Να πω μόνο -ήμουν αυτόπτης μάρτυρας πως κράτησαν ανοιχτό το περίπτερο σχεδόν ως τα μεσάνυχτα, μόνο και μόνο από την καλή τους θέληση και την αγάπη τους γι' αυτό που κάνουν (συγγνώμη για τα πικρά σχόλια, αλλά οι άνθρωποι που διοικούν μάλλον δεν έχουν ιδέα για όσα πραγματικά κάνουν οι εργαζόμενοι)
Ας περάσουμε όμως σε πιο ευχάριστα: Έγινε λοιπόν η εκδήλωση που σας είπα και χθες για το βιβλίο. Να πως κατέγραψε μερικά στιγμιότυπα ο Νίκος:
Παρά τη ζέστη, όσο έπεφτε ο ήλιος ο κόσμος πύκνωνε. Όταν άρχισε και ο Ευτύχης Μπλέτσας τα δικά του, έγινε πια το αδιαχώρητο... Στο κοινό και μια από τις καλύτερες υπεύθυνες του προγράμματος Οδυσσέας (Ελληνική Γλώσσα, Ιστορία και Πολιτισμός για τους Μετανάστες), η Μαρία Παππά, υπεύθυνη για το νομό Χίου. Μόνο παράπονο ότι δεν μας ακολούθησε στην ...ουζοποσία!
Η συζήτηση μου άνοιξε όπως καταλαβαίνετε την όρεξη. Ακόμη κι αν δεν πεινούσα πάντως, η καταπληκτική μυρωδιά θα με είχε οδηγήσει εκεί που οι άνθρωποι από το Χιώτικο Κελάρι μαγείρευαν τα χερίσια μακαρόνια. Δεν μπορείτε να φανταστείτε νοστιμιά! Τα συνόδευσα με λίγη κοπανιστή Χίου...
Ήμουνα πια έτοιμος για ουζάκι! Ως άνθρωπος του καλοκαιριού ένιωθα όμορφα με την κάπως τροπική ζέστη. Είχα ενθουσιαστεί με όλα. Με τη συζήτηση πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την εκδήλωση, με τους ανθρώπους που γνώρισα (πολλούς για πρώτη φορά), με τα περίπτερα της Έκθεσης, με τον καινούργιο καταπληκτικό χυμό μανταρίνι που έχει βγάλει η εταιρία Κάμπος Χίου
Να σημειώσω πως δεν κάνω διαφήμιση, απλώς μοιράζομαι ότι μου άρεσε! Να πω και για την ευγενική πρόσκληση των υπευθύνων της Νομαρχίας για δείπνο στον καταπληκτικό Χότζα (αν πάτε στη Χίο μην παραλείψετε να τον επισκεφθείτε!) Να πω και για τις μαγικές φωνές που μας συνόδευαν όση ώρα είμασταν στο χώρο της Έκθεσης. Το φωνητικό σύνολο "Εν φωναίς" μας ταξίδευε όμορφα. Μπορεί κι αυτό να μου ξύπνησε την πιο ταξιδιάρικη διάθεση... ...και πόσα ταξίδια μοιραστήκαμε πίνοντας το ουζάκι μας εκείνο το βράδυ... Που ήταν μόλις προχθές!
Η ανατολή στο λιμάνι από το παράθυρο του λεωφορείου...
...και απέναντι από το αεροδρόμιο...
Όπως βλέπετε άρχισα ανάποδα... Είμαι ακόμη με το κεφάλι γεμάτο εικόνες και σκέψεις... Με το ένα πόδι στην οδό Αχαρνών και το άλλο στη Χίο! Τα ταξίδια με το αεροπλάνο δεν σε αφήνουν να προσαρμοστείς... Μόλις πριν από λίγες ώρες πίναμε ουζάκια στην Ηλιάστρα -ένα καταπληκτικό καφέ στο Κάστρο (ηλιάστρα: χιώτικη λέξη που σημαίνει το χώρο στο οποίο άπλωναν τα σύκα για να ξεραθούν) Με πήγαν φίλοι από τη Χίο και περάσαμε ένα μαγικό βράδυ με κουβέντες για ταξίδια, για ανθρώπους, για βιβλία... Είχα καιρό να κάνω μια τόσο ζεστή και βαθιά κουβέντα. Ό,τι και να πω είναι λίγο... Αυτή τη φορά έχω πολλούς να ευχαριστήσω: παλιούς και νέους γνώριμους. Θα τα πω στη συνέχεια (να συνέλθω και λιγάκι -είμαι με ελάχιστες ώρες ύπνου)Στη φωτογραφία η Ηλιάστρα το περασμένο φθινόπωρο, σε έναν πρωινό περίπατο: Η εκδήλωση για το βιβλίο είχε επιτυχία και διασκεδάσαμε πολύ! Ο Ευτύχης Μπλέτσας που γνώρισα για πρώτη φορά, ήταν για μένα μια αποκάλυψη. Ελπίζω να γίνει η γνωριμία μας αρχή μιας συνεργασίας στον κοινό μας στόχο που είναι η σωστή διατροφή των παιδιών... ...Εδώ ο Ευτύχης εν δράσει μας δείχνει πως η υγιεινή διατροφή μπορεί να είναι πολύ διασκεδαστική: ...Όπως και την προηγούμενη φορά που παρουσιάσαμε το Μπαμπά τι είναι το σεξ; στη Χίο, στυλοβάτης της εκδήλωσης η κυρία Βάσω Κριτάκη, που με έχει σκλαβώσει... Κοντεύει να με κάνει ...Χιώτη! ...Ο άλλος στυλοβάτης είναι το βιβλιοπωλείο της Χίου, Πυξίδα, που φρόντισε να έχουμε τα βιβλία στο χώρο: ...Μια λιλιπούτεια αναγνώστρια ανέλαβε να διαφημίσει και το Όποιος αγαπάει (εκ) παιδεύει...
ΥΓ.Παρεμπιπτόντως εδώ μπορείτε να υπογράψετε για τη σωτηρία του Κάστρου
Θα επανέλθω με περισσότερα... Να κατασταλάξουν λίγο μέσα μου... (Περιμένω και φωτογραφίες από το Νίκο Αρακά, υπεύθυνο των ΚΕΕ στη Χίο και εκλεκτό ...συμπότη!)
Ήμουνα 13 ετών (ναι, κάποτε συνέβη κι αυτό!) Τελευταία χρονιά της δικτατορίας και μερικά βιβλία παρέμεναν κρυμμένα στο πατάρι. Ο Βάρναλης είχε ξεφύγει... Δεν γλίτωσε λοιπόν από το ερευνητικό μου πνεύμα. Έκπληκτος διάβασα τους "Διχτάτορες" με τα έργα και τις ημέρες των επιγόνων του Ιούλιου Καίσαρα. Κάναμε τότε Ρωμαϊκή Ιστορία κι εγώ πήγα περήφανος στη τάξη αφού πλέον γνώριζα πολύ περισσότερα από τους συμμαθητές μου. Όταν ήρθε η ώρα αποφάσισα να μοιραστώ τις νέες μου γνώσεις δημοσίως. Ο καθηγητής (όχι και πολύ ...δημοκρατικών πεποιθήσεων) άλλαξε δέκα χρώματα και κόντεψε να λιποθυμήσει, όταν με ρώτησε "που τα βρήκα όλα αυτά που λέω" και εγώ του απάντησα: "Στον Βάρναλη"!
Λίγο καιρό αργότερα διάβασα και τον Πεζό Λόγο, μόνο που τώρα πια είχα ενημερωθεί πως δεν πρέπει να το αναφέρω στην τάξη... Με τι μαεστρία κατάφερνε πατώντας πάνω σε παλιά πρότυπα αν γίνεται ανατρεπτικός! Τι καταπληκτικό να διαβάζεις την "Αληθινή απολογία του Σωκράτη" μετά τον παλτωνικό βομβαρδισμό στο σχολείο. Τι ενδιαφέρον να βλέπεις να γράφει σαν Παπαδιαμάντης ή να σου δείχνει μια άλλη -μάλλον πιο ρεαλιστική πτυχή- του μύθου της Πηνελόπης... Μετά ήταν τα τραγούδια. Η παράξενη μελαγχολία της "Βάρκας του Αντρέα", ο πεσιμισμός των "Μοιραίων"... Και τόσα άλλα. Αυτές οι σκέψεις μου ήρθαν στο μυαλό, όταν πριν λίγες μέρες διάβαζα το Λαό των Μουνούχων που κυκλοφόρησε 87 χρόνια μετά την πρώτη του έκδοση από τον Κέδρο... Την έκδοση συμπληρώνει μεταξύ άλλων ένα εξαιρετικό κείμενο του επίκουρου καθηγητή Θεωρίας Λογοτεχνίας στο ΠΤΔΕ (Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης) του ΑΠΘ, Βασίλη Αλεξίου, που είχε και τη φιλολογική επιμέλεια της έκδοσης... Μου ήρθε η ιδέα για μια συνέντευξη με το Β.Αλεξίου για το Δρόμο. Η ιδέα υλοποιήθηκε γρήγορα και προχθές (Σάββατο 31 Ιουλίου) δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα με τον τίτλο Ένα επίκαιρο βιβλίο 87 ετών!
Εδώ, ένα απόσπασμα:
Για ποιο λόγο πιστεύετε ότι έχει αξία να διαβάζουμε, σήμερα, Βάρναλη;
Ο Βάρναλης νομίζω πως είναι μια μοναδική, εντελώς ιδιόρρυθμη και ιδιόμελη περίπτωση, στη νεοελληνική λογοτεχνία. Εξοπλισμένος ο ίδιος με μια στέρεα θεωρητική και αισθητική σκευή και έχοντας μια βαθιά γνώση των αντιφάσεων του ποιητικού πράττειν, συλλαμβάνει ταυτόχρονα τα όρια και τις δυνατότητες της λογοτεχνίας, στο πλαίσιο του συγκεκριμένου κοινωνικού καταμερισμού εργασίας. Στην πραγματικότητα, είναι ο πρώτος νεοέλληνας λογοτέχνης που ξυστρίζει, για να παραφράσω μια ρήση του Βάλτερ Μπένγιαμιν, το σώμα της λογοτεχνικής γραφής κόντρα στα «νερά» του και διεκδικεί το δικαίωμα και τη δυνατότητα μιας λογοτεχνίας, η οποία θα παρεμβαίνει ως κοινωνική πρακτική, ως δημόσιος λόγος, ως αισθητική της αντίστασης και ως αντίσταση στην επίσημη αισθητική της κυριαρχίας, αμφισβητώντας έτσι τον κατεστημένο καταμερισμό εργασίας ανάμεσα στους ποικίλους σχηματισμούς λόγου. Και, μάλιστα, αυτή η προσπάθεια γίνεται σχεδόν «εκτός έδρας», δηλαδή χωρίς να υπάρχει μια εγκαθιδρυμένη παράδοση, μια λιγότερο ή περισσότερο συγκροτημένη «γλώσσα», παρά μόνο μια μπουκωμένη με καταπίεση σιωπή, ρινίσματα απόκρυφου καρναβαλικού γέλιου και λιγοστά θραύσματα ετερολογίας. Αυτή την αξία και δραστικότητα της βαρναλικής γραφής φαίνεται να κατανόησαν περισσότερο οι ιδεολογικοί του αντίπαλοι, οι οποίοι διέγνωσαν ευκρινώς αυτή την άκρως «ενοχλητική», βέβηλη καρναβαλική διάσταση του έργου του και τον απέπεμψαν, μετά το σάλο που ξεσήκωσε το Φως που Καίει, από τη δημόσια εκπαίδευση, τιμωρώντας τον, όπως γράφει ειρωνικά ο ίδιος ο Βάρναλης στα Φιλολογικά Απομνημονεύματά του, «ως δημόσιο υπάλληλο, ενώ είχε φταίξει ως ποιητής».
Η προσέγγισή του στη λογοτεχνία με «σκοπό» που έχει τόσο λοιδορηθεί, θα μπορούσε να είναι ένας δρόμος για τις μέρες μας;
Παίρνοντας υπ’ όψιν τη σημερινή κατάσταση, την απάντηση νομίζω πως δίνουν οι παρακάτω στίχοι του Μπέρτολτ Μπρεχτ (ενός δημιουργού με μια πορεία, εν πολλοίς παράλληλη με αυτήν του Βάρναλη) όταν, κάπου εκεί στη δεκαετία του 1930, έγραφε: Μέσα μου μάχονται/o ενθουσιασμός για την μηλιά που ανθίζει/και ο φόβος του μπογιατζή (Χίτλερ)./ Μα είναι το δεύτερο μονάχα/που στο γραφείο με καθίζει.
Μια πρόχειρη ματιά, εξάλλου, στη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνική παραγωγή φαίνεται να επιβεβαιώνει αυτήν την, προς το παρόν, αδύναμη αλλά υπαρκτή στροφή από μια γραφή εσωτερικού χώρου, σχεδόν Ι.Χ., από μια «πεζογραφία των οιστρογόνων» (όπως την είχε χαρακτηρίσει κάποτε στον Ιχνευτή ο μακαρίτης Κώστας Βουκελάτος) σε μια άλλη που έχει συνείδηση ότι η λογοτεχνία είναι πάνω απ’ όλα δημόσιος λόγος και μια βαθύτατα κοινωνική πολιτισμική πρακτική. Θέλω να πω πως, σιγά-σιγά, γίνεται περισσότερο κατανοητό πως ο χώρος της γραφής δεν είναι ερημική μεταμεσονύκτια λεωφόρος για μοναχικές σούζες τη πένας, αλλά πολυσύχναστο πέρασμα φωνών (ιδανικών κι αγαπημένων, ζωντανών ή νεκρών δεν έχει σημασία) κειμένων και υποκειμένων, αγώνων και αγωνιών, θορύβων και σιωπών...
